Yemek Kültürümüz

Yeme İçme Kültürümüz

ÇORBALARIMIZ

Tarhana Çorbaları

Tarhana çorbası 365 gün 24 saat  elimizin altında her an her dem yanımızdadır. Bu çorbayı Anadolu’da olduğu gibi köyümüzde de bilmeyenimiz yoktur.

Kuru ve yaş tarhana olarak bulundurup saklarız. Yaş Tarhananın saklaması zor olduğundan ekşime artınca toz halinde veya nohut iriliğinde kurutup saklanılır.

Tarhana’nın yapılışı hakkında bilgi vermek haddimizi aşar ama bir şeyler yazarak ta açıklamak lazım diye yazmaya çalışalım.

Tarhana nedir?

Genel yapısı nedir?

 Özelliği nedir?

 Besin değeri üzerinde hiç konuşmaya gerek yok, zira içinde her türlü besin malzemesi var ve kullanılan malzemelerin çeşitliliğini görünce halkımızın becerisini daha iyi göreceğiz

yoğurtun kaymağı  bir kapta biriktirilir, buna tarhanalık üzer veya yoğurt denilir. Bu yoğurt kaymağının  içine dereotu bastırılarak konulur. Bir miktar olgun domates, kuru soğan, yeşil  biber konulur, isteğe göre fesleğen, nane konulur dere otlu yoğurt kaymağı ,un ve diğer karışım unla birlikte harmanlanıp.  10-15 gün hamur halde  mayalanması için bekletilir bekletilen bu karışım kevgir veya elekten  geçirilerek  domates ,biber ve dereotu kabuk ve dallarından ayıklanır.

Hazırlanan tarhana hamur halinde yaş tarhana olarak kullanıldığı gibi kurutulup, kevgirden geçirilerek toz halinde kurutulup saklanılarak   da kullanılabilir. Yaş Hamurun kullanma süresi kısadır.   Zira mayalanarak ekşime  ve küflenmeler oluşur.

Tarhana Çorbası  Hazırlanması ;

 bir kapta  su kaynatılırken Hamur ya da toz halindeki tarhana ısınmakta olan suyun içinde karıştırılarak ezilir. Veya  Kaynamakta olan suya ayrı bir kapta ılık suyla karıştırılmış tarhana karıştırılır Kaynar suya salınan  veya karıştırılarak ezilen , ezilmiş tarhanaya Tuz ve biber katılır, kaynatılarak pişirilir.

Pişmiş olan tarhanaya çekilmiş etten yapılmış kavrulmuş olan kıyma ve diğer baharatlar  ilave edilerek servis yapılır.

Sıcak baharatlı ve kıymalı bir tarhanada buluşmak dileği ile diyoruz dostlarımıza

Kiren Ekşili tarhanada yedim ama nasıl yapılmıştı bilemiyorum.annemi ziyaretimden sonra bu çorbanın nasıl yapıldığını da ögrendim. bunu da paylaşalım diye kaleme almaya çalıştım.

Kiren Tarhanası un değil Göçe ile yapılan bir çorba türü olduğunu ögrenmiş oldum.Göçe arpadan hazırlanan bir ürün .Göçe Çorbasında gçenin nasıl yapıldığına değinmiştik.

Olğunlanmış Kiren (Kızılcık)lar kalbur veya kevgirden geçirilerek çekirdek ve kabuklarından ayrılması sağlanır.Göçe ve kiren özleri birlikte karıştırılır . Bu karışım aşamasında kirenin kabul ettiği kadar Göçe ilave edilir. Temiz yaygılara serilerek kuruması saglanır,ardından kurumuş olan malzeme ufalanarak kuru toz çorba malzemesi hazırlanmış olur.

Aşure

Keşkek, beyaz fasulye, nohut, bakla, üzüm, incir, kayısı kurusu, ceviz, fındık, limon kabuğu ve şekerden oluşur.   Malzemenin    yapımına   keşkeğinden başlanır. keşkeğin nasıl yapıldığına bakalım. Temizlenmiş yıkanmış buğday  çatlamaları az da olsa hızlandırmak için taş dibeklerde (Dübek) salgı veya salma tokmaklarla döğülür , bu döğme ile kabuklar çatlamış olur hem kurumayı hızlandırmak hem de bu işlemle  kabuğu soyulan buğday bu aşama da kuruyunca keşkek olmuştur.  Keşkeğin üzerine ılık su konularak haşlanır. Suyunu   çekince ocaktan indirilir. Şişmeye bırakılır. Beyaz fasulye , nohut, bakla ayrı kaplarda pişirilir. Üzüm, kayısı kurusu, incir, limon kabuğu haşlanır, şişmeye bırakılır, keşkek tekrar ocağa konularak diğer malzemeler içine konur.  Reçel Gülünden hazırlanmış Gülsuyu veya Safran’da konularak hazırlanmış olan tabaklara alınır. Üzerine ceviz içi veya fındık içi katılarak süslenir. Tarçın dökülerek soğuk olarak sunuma sunulur.

Tabaklara alınan Aşureler üzerlerine yarım cevizler konularak süslenir.Hititlerin Bereket Tanrısı Kıbela öğretisindeki figürünlere benzer şekilde süslemeler yapıldığını yediğim aşurelerde gözlemlemiştim.

Aşuremizi Kerbela olaylarının yaşandığı günlere denk geldiği   günlerde İslami takvime göre yılın ilk ayının  onuncu günü Kerbela’da yaşanan Hz. Muhammed’in torunu Hz. Ali’nin oğlu olan Hüseyin ve yandaşlarının öldürüldüğü gün. Ölenlerin yasını tutmak için tutulan oruc Aşure Orucu ve orucun sona erdiği gün yapılıp paylaşılan tatlı da  “Aşure “ adını almış.  Aşure İbrani kökenli Arapça bir sözcük.

 Aşure ayrıca kışın bittiği, kışın doğanın ölümü olarak algılandığı, ölümden sonra yeniden doğuşu simgeleyen yaşam simgesi  Bahar  Kutlamalarının (Bitik Bayramı) yapıldığı günlerde de  lokma ve un helvası  ile birlikte yapıldığı  da bilinmektedir.

Güllü Çorbası (Gutu Çorbası)

Bu çorbamızın malzemesi  pancar kökü yumrusu (Şeker pancarı, Çükündür) mısır unu ve tuzdur. Rendeden geçirilmiş pancar yumrusu , mısır unu ve su ilave edilerek pişirilir. Üzerine Tereyağı katılarak sunulur. Yağ katılmadan da yenebildiğini biliyoruz. (Gutu deyimi düzenli , düzgün anlamında da kullanılmaktadır).

Keşkek

Keşkekten yapılan çorbayı tanımadan önce kısaca keşkeğin nasıl yapıldığına bakalım. Temizlenmiş yıkanmış bugday çatlamaları az da olsa hızlandırmak için taş dibeklerde (Dübek) salgı veya salma tokmaklarla döğülür , bu döğme ile kabuklar çatlamış olur hem kurumayı hızlandırmak hem de bu işlemle  kabuğu soyulan buğdaylar  bu aşamada  da kuruyunca keşkek olmuştur.

  Çömleğe (caba) su, et, yağ, salça tuz, baharat ve keşkek konur. Uzun süre pişirilir, çömleğin kapağı örtülüp ağzı hamurla sıvanıp köz ateşte  pişirilir.

 Buna aslında bizim köyde Güveç denir. Aynı malzeme Soğandere (Su kaşı) köyünde bulunan fırınlara sürülüp pişirilirse adı keşkek’tir.

Keşkeğin bir başka yapılışı da şöyledir;

Soğan bir kaba doğranır, kırmızı biber ve tuz ilavesiyle yağ içinde Keşkeğe konacak etle birlikte kavrulup Keşkek için dövülmüş arpa , kuru fasulye, buğday, yağ, tuz, kırmızı biber hazırlanmış olan kabın üzerine dökülür ve pişmesi sağlanır.

Göçe çorbası , Arpa çorbası

Göçe çorbası , Arpa çorbası veya diğer bir deyimle de  Ak dene çorbası isimleri ile de söylenen çorba ; arpa yarması, yoğurt veya ayran asıl malzemesidir.

Arpa yarmasının hazırlanması  Harmandan kaldırılan Arpa kalburda çevrilerek temizlenir, yıkanır, güneşte kurutulur. kurutulan arpa değirmene götürülerek bulgur gibi yardırılır veya yıkanmış kurutulmuş arpa el değirmenlerinde çekilir. Arpanın bu uğramış olduğu işlemden sonraki adı Göçe'dir.

 Arpa yarması caba (toprak kap) veya tencerede iyice pişirilir, içine yağ, yoğurt (yoksa ayran) katılır. Üzerine nane de katılarak yemeye hazır çorba haline getirilir.

BULGUR ÇORBALARI

Bulgur Gernik adı verilen tahıldan yapılır. Gernik sert buğdayın bir türüdür.

Buğday ile mısırdan da bulgur yapıldığını görüyoruz.

Bulgur yapımının  dört aşamada gerçekleştiğini biliyoruz.

1) Çevirme

2) Kaynatma

3) Güneşte Kurutma  (Evseme,Evkeleme )

4) Yarma (Değirmende yardırılır)

Bu aşamaları geçirmiş Bulgurumuzdan neler yapabiliyoruz.

A_ Çorba

B_ Pilav

   A_ Çorbalarımız.

Hadi yorumlara da siz devam edin .

                        

Çullu Börek (Alevi Böreği)

Evde elde kalmış hafiften kurumuş yufkaları değerlendirmek için hazırlanmış bir börektir.

 Bir bütün yufka tepsinin al sırasına, biri.de üs­tüne konulmak üzere ayrılır.

 Diğer yufkalar parçalanarak ufak parçalar haline getirilir.

Tencerede eritilen Tereyağına yumurta kırılıp tuz  ilave edilir.

Do­ğranan sermeler tereyağında pişirilmiş olan yumurta kabının içine atılarak karıştırılır. Yağlanan tepsiye hafiften nemlendirilmiş birinci bütün yufka ( serme ) konulur.

 Ufalanan yumurtalı parçalar tepsiye konulur.

 Diğer bütün sermede hafifçe nemlendirilmiş olarak  üste konula­rak ısıtılıp servis yapılır

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !